Deprem hakkında bilmek istedikleriniz Dünyada kaydedilen magnitüdü
en büyük deprem hangisidir?
1900'den bu yana kaydedilen magnitüdü en büyük deprem, 22 Mayıs
1960'ta Şili'de olmuştur. 5000 kişi yaşamını yitirmiştir.(magnitüd
9.5 Mw).
Yeryüzünde en az sallanan kıta
hangisidir?
Depremi en az olan kıta Antartika'dır.
Magnitüd ve şiddet arasındaki fark
nedir?
Magnitüd depremin kaynağından açığa çıkan enerjinin bir
ölçüsü; şiddet ise depremin yapılar ve insanlar üzerindeki
etkilerinin bir ölçüsüdür.
Depremin magnitüdü nedir?
Depremin magnitüdü, belli bir zaman diliminde kaydedilen
sismogram üzerindeki deprem dalgalarının genliğinin logaritması
olarak tanımlanır.
Depremin şiddeti nedir?
Depremin yeryüzündeki etkileri depremin şiddeti olarak tanımlanır.
Şiddetin ölçüsü, insanların deprem sırasında uykudan
uyanmaları, mobilyaların hareket etmesi, bacaların yıkılması,
toplam hasar gibi çeşitli kıstaslar göz önüne alınarak yapılır.
Şiddeti tanımlamak için birçok ölçek geliştirilmiştir.
Bunlardan en yaygın olarak kullanılanı Değiştirilmiş Mercalli
Şiddet Ölçeğidir (Modified Mercalli- MM Intensity Scale). Bu ölçek,
Romen rakamları ile belirlenen 12 düzeyden oluşur.Hiçbir
matematiksel temeli olmayıp bütünü ile gözlemsel bilgilere
dayanır.
Richter ölçeği nerede satılır?
Satılmaz. Richter ölçeği bir alet değildir, depremin magnitüdünü
tanımlayan matematiksel bir formüldür.
Artçı Deprem (Aftershock) nedir?
Ana depremi izleyen daha küçük sarsıntılar dizisidir.
Artçı Depremler (Aftershocklar) ne kadar
süre ile devam eder?
Belli bir süresi yoktur, 1 ay da olabilir 2 yıl da...
Fay nedir?
Yerkabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması
ve oluşan iki parçanın birbirine göre göreceli olarak yer değiştirmesidir.
(Ingilizce'si "fault")
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) nedir?
Doğu'da Karlıova ile Batı'da Mudurnu vadisi arasında doğu-batı
doğrultusunda bir yay gibi uzanır. Dünyanın en aktif ve en önemli
kırık hatları arasında yer alan Kuzey Anadolu fay zonunun uzunluğu
yaklaşık 1200 km'dir, genişliği ise 100 m ile 10 km arasında değişir.
Deprem olan her yerde fay var mıdır?
Eğer yoksa bile yeni bir tane oluşmuştur.
P ve S dalgası nedir?
P dalgası: Kayıtçılara ilk ulaşan
deprem dalgasıdır. Hızı kabuğun yapısına göre 1.5 ile 8
km/sn arasında değişir. Tanecik hareketleri yayılma doğrultusundadır
(boyuna dalga).Yıkım etkisi düşüktür.
S dalgası: Kayıtçılara ikincil
olarak uluşan deprem dalgasıdır. Hızı P dalgası hızının yüzde
60'ile yüzde 70'i arasında değişir. Tanecik hareketleri yayılma
doğrultusuna dik ya da çaprazdır (enine dalga). Yıkım etkisi yüksektir.
Sıvı Etkisi (Liquefaction) nedir?
Kum-kil gibi gevşek malzemeden oluşan katmanların deprem sırasında
sıvıların çalkalanmasına benzer bir özellik göstermesidir.
Aletle deprem ölçümü ilk kez ne zaman
yapılmıştır?
İlk sismoskop M.S. 132 yılında Çinli filozof Chang Heng tarafından
icat edilmiştir. Bu aygıt ayaklı bir vazo üzerine eşit aralıklarla
yerleştirilmiş 8 tane ejderha başı ile vazonun ayağı üzerine
yerleştirilmiş 8 tane kurbağadan oluşur. Kurbağaların açık
olan ağızları ejderhalara doğru dönüktür Deprem sırasında
ejderlerden bazıları ağızlarındaki bilyeyi kurbağaların ağzına
düşürür. Hangi ejderin bilyesi düşmüşse sarsıntının doğrultusu
o yöndedir. Aletin kendi bulunduğu yerde hissedilemeyen yaklaşık
750 km. uzaklıklardaki depremleri algılayabildiği söylenmektedir.
Aletin gövdesini oluşturan vazonun içerisinde ne tür bir düzenek
olduğu bilinmemektedir. Bu konudaki en yaygın görüş, vazo içerisinde
çok duyarlı bir sarkaçın yer aldığıdır.
Deprem nerelerde oluşur?
Deprem herhangi yerde ve herhangi bir zamanda oluşabilir. Genel
olarak depremlerin kabuğu oluşturan levhaların sınırlarında
oluştuğu söylenebilir. Dünyanın çeşitli yerlerinde benzer
nitelikte depremlerin tekrarlandığı gözlenmiştir ve bu kesimler
hep levha sınırlarıdır. Depremlerin yoğun olarak gözlendiği bölgeler
yeryüzünde üç ana kuşak oluşturur.
1. Kuşak (Pasifik Deprem Kuşağı):
Şili'den kuzeye doğru Güney Amerika kıyıları, Orta Amerika,
Meksika, ABD'nin batı kıyıları ve Alaska'nın güneyinden
Aleutian Adaları, Japonya, Filipinler, Yeni Gine, Güney Pasifik
Adaları ve Yeni Zelanda'yı içine alan en büyük deprem kuşağıdır.
Yeryüzündeki büyük depremlerin yüzde81'i bu kuşak üzerinde
gerçekleşir.
2. Kuşak (Alpine): Endonezya'dan
(Java-Sumatra) başlayıp Himalayalar ve Akdeniz üzerinden Atlantik
Okyanusu'na ulaşan kuşaktır. Yeryüzündeki büyük depremlerin yüzde
17'si bu kuşakta oluşur.
3. Kuşak (Atlantik): Bu kuşak
Atlantik Okyanusu ortasında yer alan levha sınırı (Atlantik
Okyanus Sırtı) boyunca uzanır.

Deprem başladı, ne yapmalıyım?
1. Sakin olun.
2. İçerdeyseniz, masa ve benzeri
sağlam bir koruyucunun altına girin, başınızı saklayın ve
hareket etmeyin. Pencerelerden ve cam eşyalardan uzak durun. Sağlam
çek-yat, yatak gibi eşyaların yanına yere yatabilirsiniz. Anne
karnındaki pozisyonda bulunun.
3. Dışardaysanız, binalardan, ağaçlardan,
telefon ve elektrik direklerinden uzak durun.
4. Araçtaysanız, üst veya alt geçitlerden
uzaklaşın, açık bir alanda durun ve aracınızdan çıkmayın.
Depremden hemen sonra yapılması gereken
en önemli şeyler nelerdir?
1. Kendinizin ve bulunduğunuz
yerdekilerin yaralanıp yaralanmadıklarını kontrol edin ve
gereken ilk yardımı yapın.
2. Ayakkabılarınızı giyin.
3. Bulunduğunuz yerin emniyetli
olup olmadığını kontrol edin.Gaz, su ve elektrikle çalışan
her şeyi kapatın; bulunduğunuz yapının hasarını (baca yıkılmaları,
duvar çatlakları ve temeldeki hasarları) kontrol edin ve artçı
sarsıntılardan etkilenip etkilenmeyeceği konusunda belirlemelerde
bulunun.
4. Çevreye dağılan malzemeleri
toplayın.
5. Radyonuzu açın. Yetkililerin,
hayati önem taşıyan, uyarı ve açıklamalarına aynen uyun.
6. Acil durumlar dışında
telefonunuzu kullanmayın.
Magnitüdlerine göre 1 yılda tüm dünyada kaç tane deprem
olmaktadır? Tanım Magnitüd Yıllık Ortalama Çok çok Şiddetli
(Great) 8 ve üstü 1 Çok şiddetli (major) 7-7,9 18 Şiddetli
(Strong) 6-6,9 120 Orta şiddette (Moderate) 5-5,9 800 Hafif (Light)
4-4,9 6.200 (Tahmini) Çok hafif (Minor) 3-3,9 49.000 (Tahmini) Çok
çok hafif (Very minor) 3 ve altı Magnitüd 2-3: Günde yaklaşık
1.000 Magnitüd 1-2: Günde yaklaşık 8.000
Türkiye
deprem haritası ve deprem konusunda daha güncel ve ayrıntılı
bilgi için
Tıklayın
I
Anasayfa
I
|